นวัตกรรมสื่อ (Media Innovation)
หมายถึง ความคิด การปฏิบัติ หรือสิ่งประดิษฐ์ใหม่ ๆ ที่ยังไม่เคยมีใช้มาก่อน หรือเป็นการพัฒนาดัดแปลงมาจากของเดิมที่มีอยู่แล้ว ให้ทันสมัยและใช้ได้ผลดียิ่งขึ้น เมื่อนำนวัตกรรมมาใช้จะช่วยให้การทำงานนั้นได้ผลดีมีประสิทธิภาพสูงกว่าเดิม จำแนกลักษณะ ได้ดังนี้…
.
.
1) Product Innovation
การเปลี่ยนสินค้าและบริการที่องค์กรสื่อนำเสนอให้กับผู้บริโภค การมีแพลตฟอร์ม ช่องทาง รูปแบบใหม่ๆ ในการสื่อสาร ลักษณะของนวัตกรรมสื่อที่พิจารณาในเรื่องของเนื้อหา (Content) หรือตัวผลิตภัณฑ์สื่อที่เกิดขึ้น ต้องมีลักษณะของความใหม่ เป็นสิ่งที่เกิดขึ้นใหม่ มีความเสี่ยงในการทำ แต่เมื่อทำ แล้วแต่ผลในเชิงสร้างสรรค์ที่ตอบโจทย์ได้ทั้งเรื่องเชิงธุรกิจ และสังคม นวัตกรรมมีทั้งเรื่องของเนื้อหา กระบวนการในการ เปลี่ยนรูปแบบในการผลิต จัดจำหน่าย เผยแพร่ และบริโภคสื่อ โดยสุดท้ายแล้วนวัตกรรมที่เกิดขึ้น มีผลในเชิงสังคม โดยเฉพาะอย่างย่ิงกระบวนการเปลี่ยนแปลงสังคม (Social Change process) ซึ่งหมายถึงการที่คนสามารถใช้ประโยชน์จาก นวัตกรรมสื่อเพื่อให้เกิดความคิด แนวคิดและผลักดันพฤติกรรมท่ีเปลี่ยนแปลงสังคม หรือทพให้มีผลต่อทั้งตนเอง และสังคมได้
.
2) Process Innovation
การเปลี่ยนแปลงกระบวนการผลิตและเผยแพร่ และกระบวนการทางานขององค์กร เปลี่ยนเปลี่ยนแปลง media value chain ได้แก่ การสร้างสรรค์ ประดิษฐ์สิ่งใหม่ การพัฒนาซ้าสิ่งเดิมให้ดีขึ้นหรือมีรูปแบบใหม่ การเผยแพร่ การแสดงผล และรูปการ บริโภคสื่อ
.
3) Position Innovation
การเปลี่ยนจุดยืน บทบาทของสื่อ หรือ องค์กรสื่อในบริบทเฉพาะ เป็นเรื่องของแบรนด์ และการบริหารจัดการอัตลักษณ์ เช่น การเปลี่ยนรูปแบบของสื่อตามกลุ่มเป้าหมายใหม่
.
4) Paradigmatic Innovation
การเปลี่ยนกระบวนทัศน์ ทัศนคติขององค์กร คุณค่าของอาชีพ และรูปแบบการหารายได้ของ ธุรกิจ รวมถึง Business Innovation เป็นนวัตกรรมที่ทำให้องค์กรสื่อ หรือผลิตภัณฑ์บริการด้านสื่อเข้าสู่ตลาดใหม่ สร้างความ ร่วมมือทางการค้า เปลี่ยนแปลงรูปแบบธุรกิจ และโมเดลการหารายได้ เช่น การเกิดธุรกิจจาก User-generated Content การหารายได้จากหลายช่องทาง (Multi-platform strategies) รูปแบบการหารายได้ เช่นย crowd-funding
.
5) Social Innovation
คือนวัตกรรมสื่อที่ตอบสนองความต้องการทาง สังคม และช่วยพัฒนาชีวิตคนในสังคมได้
.
ยกตัวอย่าง :
Wikipedia เป็นนวัตกรรมสื่อ Product Innovation ที่เกิดเนื้อหาของสารานุกรม แบบที่ไม่เคยมีมาก่อน เมื่อผ่านกระบวนการทำงานร่วมกันของคนจำนวนมาก จึงกลายเป็นเป็น Process Innovation และทำให้เปลี่ยนวิธีคิดของ คนทำสื่อว่า สามารถทำเนื้อหาในรูปแบบใหม่เช่นนี้ได้ ส่วนนี้จึงเป็น Paradigmatic Innovation
.
นอกจากนวัตกรรมจะเป็นสิ่งใหม่ หรือ การปรับปรุงสิ่งเดิมให้เติมโจทย์เรื่องใหม่ๆ กลุ่มคนใหม่ มีคุณค่าใหม่ที่มากขึ้นได้แล้ว นวัตกรรมจำเป็นต้องสามารถนาไปใช้ประโยชน์ได้จริง (Küng, 2008) นั่นหมายถึง การพัฒนานวัตกรรมรวมถึงกระบวนการ (Process) ที่รวมถึงการสำรวจ การพัฒนา การใช้ประโยชน์ การหารายได้ และการเผยแพร่เป็นวงกว้าง
นอกจากนวัตกรรมจะเป็นสิ่งใหม่ หรือ การปรับปรุงสิ่งเดิมให้เติมโจทย์เรื่องใหม่ๆ กลุ่มคนใหม่ มีคุณค่าใหม่ที่มากขึ้นได้แล้ว นวัตกรรมจำเป็นต้องสามารถนาไปใช้ประโยชน์ได้จริง (Küng, 2008) นั่นหมายถึง การพัฒนานวัตกรรมรวมถึงกระบวนการ (Process) ที่รวมถึงการสำรวจ การพัฒนา การใช้ประโยชน์ การหารายได้ และการเผยแพร่เป็นวงกว้าง
.
