สื่อสร้างสรรค์ ในมุมมองของ คุณชาญณรงค์ วงค์วิชัย

1. การพัฒนา หมายถึง การสร้างสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์ ผ่านการสร้างคอนเทนต์ที่ดี เหมาะกับเด็กเยาวชน เหมาะกับการเรียนรู้ รวมถึงคอนเทนต์ที่สร้างให้เกิดกระบวนการเรียนรู้ในสังคม กระบวนการ Growth mindset ผมใช้คำว่า “สื่อสร้างการเรียนรู้ของคน สร้างสังคมให้น่าอยู่ ผ่านภายใต้คอนเทนต์ที่ดี” สิ่งนี้เป็นจุดปรับในช่องทางแรก คือการสร้างสื่อสร้างสรรค์ ต้องสร้างคอนเทนต์ที่ดี
2. สื่อสร้างสรรค์ ถ้าสร้างแล้วต้องเป็นองค์ความรู้ของสังคม ภายใต้สื่อที่แตกต่างหลากหลาย ทั้งสื่อออนไลน์ สื่อออฟไลน์ และสื่อดั่งเดิม สิ่งสำคัญสุดคือสื่อแต่ละประเภท มีบทบาท กลไก หรือแนวทางการพัฒนาสื่อทั้งหมดอย่างไร เป็นการพัฒนาในเชิงข้อเสนอ เชิงนโยบาย การพัฒนาการวิจัยเชิงความรู้ และการพัฒนาในเรื่องของ Media Lab เพราะว่าสิ่งต่างๆ เหล่านี้ต้องสร้างนวัตกรรมใหม่ๆ ขึ้นมา เพื่อทำให้เด็กและคนในสังคมได้เรียนรู้ ถ้าไม่ทดลองให้เป็น Media Lab ไม่ให้เป็นวิจัยเชิงประจักษ์ และไม่ทำเป็นการเสนอเป็นนโยบายที่แหลมคม มันก็จะไม่สามารถหนักแน่นได้มากพอว่า ท้ายสุดการสร้างสื่อแบบนี้ จะไปยังไง
3. สิ่งที่สื่อกำลังทำ คือการสร้างเครือข่ายคนทำงานด้านสื่อ เครือข่ายคอนเทนต์ คนผลิตคอนเทนต์ ผมใช้คำว่า Self-Regulation (การกำกับตนเอง/เรียนรู้ได้เอง) ทำในลักษณะตรวจสอบ การเฝ้าระวังร่วมกัน ซึ่งไม่ใช่การจับผิด แต่เป็นการช่วย และตัวสุดท้ายจะต้องสร้างเครือข่ายภาคประชาสังคมขึ้นมา เพื่อที่จะมาร่วมกันและพัฒนา โดยหลักการมีอยู่ว่า ทั้งหมดที่เราทำเพื่อให้เกิดความสมดุลกันของสื่อ ภายใต้ความคิด Media Ecosystem หมายถึงระบบต้องมีความสัมพันธ์กันมากขึ้น ทั้งผู้รับสาร ผู้ส่งสาร ผู้ผลิตสื่อดีต้องมีมากขึ้น ซึ่งเป็นสิ่งหนึ่งที่ผมใช้ว่าสื่อสร้างสรรค์มันจะเกิด และเป็นสิ่งที่กองทุนฯ อยากได้

Q : Media Lab ในประเทศไทย

คุณชาญณรงค์ : ลักษณะ Media Lab ของประเทศไทย เราจะเห็นในลักษณะของการเล่าเรื่อง แบบ Transmedia จำนวนมาก แต่เรายังไม่ได้เห็นลักษณะ Media Lab เช่น นวัตกรรมเทคโนโลยี Business Model หรืออื่นๆ ยังไม่เห็นมากนัก ซึ่งผมต้องการเห็นในรูปแบบอื่นด้วย เพราะว่าสังคมมันไม่ได้ตอบแค่โจทย์เดียว…แต่ถ้าสมมติสามารถทำได้ สิ่งที่ทางกองทุนสื่อฯ ภาควิชาการต้องการ Media Lab ที่บอกถึง How to ในการทำงานทั้งหมด เพราะว่าท้ายที่สุด Media Lab ต้องก้าวพ้นจากคำว่าโปรดักชั่นอย่างเดียว แต่ต้องไปถึง Social Lab นั่นคือสิ่งที่เราอยากเห็น

Q : การเกิดสื่อสร้างสรรค์ สามารถช่วยลด Fake News ได้อย่างไร